Tampilkan postingan dengan label Epistel Bahasa Batak. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label Epistel Bahasa Batak. Tampilkan semua postingan

JAMITA SIAN EPISTEL TU MINGGU XVI DUNG TRINITAS TGL 1 OKT 2017

PSALMEN 25:1-9

25:1 Ho do, ale Jahowa, dihalungunhon rohaku.
25:2 Ale Debataku, marhaposan tu Ho do ahu, unang tung paila ahu, asa unang marsuraksurak akka musuku mida ahu.
25:3 Ndang tahe tagamon tarurak sude akkka na manghaposi Ho, sai maila do sogot akka pangose soada alana.
25:4 Ale Jahowa, sai pabotohon ma tu ahu akka dalanMu, jala ajarhon tu ahu akka bogasMu.
25:5 Sai togutogu ma ahu tubagasan hasintonganMu, jala ajari ahu, ai Ho do Debata ni hatuaonku, Ho do na huhaposi ganup ari.
25:6 Sai ingot ma, ale Jahowa, akka denggan ni basam dohot asi ni roham, ai sian na robi do akka i.
25:7 Sai unang paingotingot akka dosa ni haposoonku dohot pangalaosiku, sai ingot ma ahu, ale Jahowa, hombar tu asi ni rohaM, ala ni denggan ni basaM.
25:8 Pardengganbasa jala na  bonar do Jahowa, ala ni  dipodahon do dalan na tigor i tu akka pardosa.
25:9 Diparnonohon do uhum tu akka na dangol jala diajarhon dalanNa tu akka na tarjepol.

HALUNGUNHON MA JAHOWA JALA OLO MA HO MARDALAN DI AKKA DALANNA NA SINTONG I

1.      Nadenggan do parrohaon (jiwa) ni jolma molo adong dope “lungun” di bagasan rohana i. Malungun ndang holan masihol. Masihol i ma giot ni roha pajumpang dohot sasahalak. Molo “malungun” tung mansai marusaha do asa boi pajumpang dohot ise nanihalungunhonna, asa boi patuduhonna las ni rohana molo dung jumpangna. Molo so jumpangna nanihalungunhonna i, lungun manang sedih, marsak jala ndang sonang na malungun i. Molo barang do nanihalungunhonna i hape ndang boi digoki, olo do gabe alukon. Natoho situtu ma LAI manterjemahhon hata napsi ’esa’ di hata Batak: “dihalungunhon rohaku”. Maol do antusan terjemahan bahasa Indonesia i: “kuangkat jiwaku”. Hata Yunani di LXX era ten psykhen mou; Yunani moderen: upsosa ten psykhen mou “rohaku manghalungunhon”. Olo do marsahit jolma molo ndang targoki nanihalungunhon ni rohana. Lungun ni roha ni parpsalemn on patuduhon hagiot ni rohana dohot akka nabinahenna asa haru boi ibana pajumpang dohot Jahowa di bagas joro ni Jahowa dohot di bagasan panggulmit ni ngoluna. Tung mansai lomo rohana rap dohot Jahowa di bagasjoro nabadia. Tung mansai rikkot di rohana, asa boi begeonna poda/hata ni Jahowa, asa boi ulahononna di bagasan ngoluna. Molo so masa na songoni,  parpsalmen on gabe dipauruuru akka musuna. “Oooo ianggo hatana, sumar do taringot tu Jahowa Debatana i! Hape so marlapatan tu ngoluna. Nanggo pajumpang pe so hea ibana dohot Debatana i!” ninnaon ni musuna pauruuruhon. Hailaon bolon do di sahalak naporsea, molo so boi jumpa dohot TUHANna, ala ni akka pangambat na ro sian portibi on. Adong ma i ala ndang diloas portibi on pajongjong bagasjoro inganan parjumpaanna dohot Jahowa Jesus Kristus nahinalungunhon ni rohana.
2.      Pos situtu roha ni parpsalmen on tu Jahowa Debata, na so pailaonna ni Jahowa ibana. Lapatanna, pos do rohana, tung olo do Jahowa Debata pajumpang dohot ibana. Jala patupaon ni Jahowa Debata do nasa na rikkot, asa boi Jahowa apjumpang dohot parpsalmen on. Bahenon ni Jahowa do situasi asa boi adong bagasjoro jongjong di inganan ni parpsalmen on; aturon ni Jahowa do situasi, asa boi parpsalmen on dohot akka donganna sonang marminggu (merdeka/bebas beribadah) mamuji TUHAN Jahowa Debata, so digannggu akka jolma portibi on. Suruon ni Jahowa Debata do naposoNa na boi pasahathon sintong jala toho lomo ni roha ni Jahowa Debata naboi ulahonon ni parpsalmen i. Jala olo Jahowa Debata pasahathon pasupasuna tu parpsalmen i. Molo so masa nasongon i, jala diboto akka musu ni parpsalmen on na so terkabul (targoki) naniharaphon ni parpsalmen on, marsuraksurak do akka musu i mida parpsalmen on. Asa unang marsuraksurak akka jolma anti-Kristen mangarehei akka siihuthon Jahowa Jesus Kristus sinuaeng on dihaburjuhon akka Kristen i ma mangelekelek Jahowa Jesus Kristus, asa olo Jahowa Jesus Kristus manggoki (mangalusi) nanihalungunhon ni roha ni Kristen i pajumpang dohot Jahowa Jesus Kristus.
3.      On do pos ni roha ni parpsalmen on jala diarop rohana tong songon i pos ni roha ni akka siihuthon Jahowa Jesus Kristus: Ndang tahe tagamon tarurak sude akkka na manghaposi Ho, sai maila do sogot akka pangose soada alana.  I do tanda ni haporseaon ni pangihut ni Jahowa na togu jala na so olo mundur nang pe tung mansai luarbiasa pangambat ni portibi on. Ala pardenggan basa jala parasiroha na sumurung do Jahowa, pasti do ndang tarurak  akka na manghaposi Jahowa. Alana pasti do gokan (penuhan) ni Jahowa nahinalungunhon ni akka naporsea tu Ibana. Tabereng ma na songon i di bagasan sejarah ni bangso Israel, songon i nang di bagasan sejarah ni hakristenon di Indonesia dohot di negeri naasing. Di na so margellok Kristen i mangalo akka na anti-Kristen, sai dipatubu Jahowa do hagogon (kekuatan) dohot dipamasa keadaan asa boi Kristen i “pajumpang” dohot Jahowa Jesus Kristus di bagasan hadengganon/hasonangan. Namarhaposan tu Jahowa Jesus kristus tung so pailaon ni Jahowa Jesus Kristus. Alai ianggo akka pangose, i ma akka Kristen na murtad, pasti do pailaon ni Jahowa Jesus Kristus, jala maila di ngoluna di tano  on tarlumobi di banuaginjang sogot. Taringot tusi, nunga didok Jesus Kristus.
4.      Di naboi targoki nanihalungunhon ni parpsalmen on, adong manang piga na mansai rikkot leonon ni Jahowa tu ibana: (1) asa dipabotohon Jahowa akka dalanNa tu ibana; (2) asa diajarhon Jahowa akka bogasNa tu ibana; (3) asa ditogutogu jala diajari Jahowa ibana tu bagasan hasintongan ni Jahowa; (4) asa diingot Jahowa ibana; (5) asa disesa (unang dipaingotingot) Jahowa akka dosa dohot pangalaosion ni parpsalmen on. Dalan ni Jahowa i ma akka patik, uhum, aturan nang akka poda naung pinasahat ni Jahowa najolo nang nuaeng. Bogas ni Jahowa i ma akka naung dibahen Jahowa di tonga ni hajolmaon, di bagasan sejarah ni hajolmaon, jala adong tarida tanda-tanda ni pambahenan ni Jahowa di inganan i. Situs sejarah keagamaan Jahudi dohot Kristen ikkon dijaga asa sian i boi parsiajaran bogas ni Jahowa Jesus Kristus. Hasintongan ni Jahowa Jesus Kristus i ma akka dia ma naung diaturhon hombar tu patik dohot uhum n i Jahowa Debata, di hangoluan ni hajolmaon na mambahen marhasonangan hajolmaon on. Hasintongan ni Jahowa do na mardalan umbahen boi bahagia sada keluarga. Hasintongan ni Jahowa do namardalan umbahen boi mardalan denggan sada negara na mardemokrasi tarlumobi na marpancasila na markeadilan sosial. Molo diingot Jahowa sahalak naporsea (siihuthon Jahowa Jesus Kristus) disurathon ma goarna di buku hangoluan i, asa parsidohot ibana manean hangoluan na marhasonangan di surgo hasonangan i, jala ditano on pe dapotna hangoluan na marhasonangan. Dosa dohot pangalaosion i ma akka nabinahen ni jolma na maralo, na so sadalan tu patik, uhum dohot lomo ni roha ni Jahowa Jesus Kristus. Molo so disesa Jahowa Jesus Kristus i, sai tarambat do akka pasupasuna tu jolma pardosa/pangalaosi i.
5.      Sude dipangido parpsalmen on i, ala dihaporseai ibana do, ia  Jahowa i ma Debata ni hatuaonna; pardenggan basa jala parasi roha, na mamodahon dalanNa tu akka partigor dohot tu akka pardosa. Ai pardosa pe lomo do roha ni Jahowa asa mangolu jala mulak mardalan di dalan ni Jahowa. Diparnonohon (= dilehon sahat tu na marsundutsundut) uhum tu akka na dangol (LAI TB: orang-orang rendah hati) jala diajarhon dalanNa tu akka na tarjepol (=LAI TB: orang yang rendah hati). Holan sian Jahowa Jesus Kristus do tutu sude siihuthon Ibana dapotan tua jala martua. Martua do siihuthon Jahowa Jesus Kristus di tano on dohot di banua ginjang. Narikkot bahenon nasida di tano on: marbisuk jala pantas marroha. Mangasahon denggan basa dohot asi ni roha ni Jahowa Jesus Kristus do sude pasupasu dohot haluaon dapot ni akka siihuthon Jahowa Jesus Kristus. Ala ni i do umbahen ikkon umbisuk akka siihuthon Jahowa Jesus Kristus sian akka jolma na asing; jala umpantas rohana sian sude saluhutna i. “Asi ni roha dohot hasintongan do sude dalan ni Jahowa di angka na mangaradoti padanna dohot angka panindangionna” (ay.10).  Ala pardenggan basa do Jahowa jala parasi roha, lam margiat ma sude siihuthon Jahowa Jesus Kristus karejo mandapot sude denggan basa dohot asi ni rohaNa i, asa gabe bagian ni ngolu ni siihuthon Jahowa Jesus Kristus i, jala mambahen ngoluna dumenggan sian ngolu ni sude akka jolma na asing, asa sian i takkas gabe pasupasu siihuthon Jahowa Jesus kristus tu saluhut nahumaliangna.  Tabereng ma contohna si Bill Gate (par-Microsoft), prestasina, dohot hamoraonna, dohot haoloonna gabe pasupasu tu hajolmaon.
Pematangsiantar tgl. 23 September 2017.Pdt. Langsung Maruli Basa Sitorus (Pdt. LaMBaS).


JAMITA SIAN EPISTEL TU MINGGU XV DUNG TRINITAS TGL 24 SEPTEMBER 2017

PILIPPI 1:21-30

1:21 Ai Kristus do hangoluan di ahu, jala laba nang hamatean.
1:22 Alai anggo marparbue ulaonki hinorhon ni ngolu ni daging on, gabe ndang huboto, manang dia pillitonku.
1:23 Duansa do manosak ahu:Malungun do ahu borhat, asa rap dohot Kristus;ai dumenggan situtu do i.
1:24 Alai rumingkot do mian di bagasan daging ala ni hamu!
1:25 Jala manghaposi i, huboto ma: Mian do ahu jala tinggal rap dohot hamu sude, laho patimbul jala pahinsa haporseaonmuna,
1:26 asa lam sumurung pamujimuna di Kristus Jesus marhite sian ahu, di na ro ahu muse tu hamu.
1:27 Asal tu barita na uli ni Kristus ma pahombar hamu parsaoranmuna, asa huida di hamu, di na ro i ahu, manang hubege taringot tu hamu, tagan padaodao dope, paboa na hot hamu jongjong di bagasan hasadaon ni tondi jala rap marungkil, marsada ni roha manghaporseai barita na uli.
1:28 Tung unang ma olo hamu pambibiaran ni akka alo di agia aha pe; tanda ni hamagoanna ma i di nasida, alai di hamu tanda ni haluaon do, jala sian Debata do i.
1:29 Ai pola diasinirohahon tu hamu, marsitaonon humophop Kristus, ndada holan na manghaporseai Ibana.
1:30 Jala di hamu do nuaeng parukkilon, naung niidamuna di ahu najolo, jala na binegemuna nuaeng taringot tu ahu.

HOT JONGJONG DI BAGASAN HASADAON NI TONDI, RAP MARUKKIL JALA MARSADA NI ROHA MANGHAPORSEAI BARITA NAULI
1.      Hamuna dongan sahaporseaon nahinaholongan di bagasan holong na sian TUHANta. Sian buku Ulaon ni Apostel boi do botoon parukkilon ni apostel Paulus marbaritanauli di akka luat na di Asia, tu luat na di liat Asia Nametmet (Turki sinuaeng) sahat tu tano Eropa (Korintus, Pilippi dohot akka luat na asing). Di na rap ibana dohot si Silas dohot si Timoteus sahat tu luat Pilippi, dipajongjong nasida do huria Pilippi. Sada huria na metmet, alai taretong na marsemangat do nasida. Dinadibege nasida porlu pangurupion tu Huria na di Jerusalem, dohot do nasida papungu tumpak pangurupion tusi jala ditongoshon tu Epesus asa sahat tu tangan ni si Paulus jala boanonna tu dongan sahaporseaon di Jerusalem. Dihatahon si Paulus do hata hamauliateon tu huria Pilippi ala pangurupion nasida i. Ala hadengganon ni huria Pilippi on tu si Paulus, hira sada huria na gabe dongan ni si Paulus do huria on masipapuasan holso huhut masipasingotan, asa anggiat lam tu majuna ulaon parbaritanaulion i di tikki rap nasida dohot si Paulus nang di tikki so di tongatonga nasida apostel Paulus. Nang di turpuk on tarida do na dipapuas si Paulus parukkilonna taringot tu ulaon marbaritanauli i. Pola nunga mangido ibana tu Nampuna Huria i, asa tumagon ma ibana mate daripada mangolu. Alana nunga tung mansai maheu si Paulus ala ni ulaon i. Alai sai dirimangi ibana, boasa mangolu dope ibana, aha sakkap ni TUHAN Jesus Kristus umbahen diloas dope ibana mangolu.
2.      Kristus do hangoluan di si Paulus laba do hamatean. Dung gabe pangihut ni Jesus Kristus si Paulus, tung takkas do diauhon ibana na holan Kristus i nama hangoluanna. Mate manang mangolu ibana di Kristus i ma. Mangolu lapatanna: torus mangula ulaon na dipatuhukkon Jesus Kristus tu ibana. Dipillit Jesus Kristus do ibana gabe ulaulaNa na mamboan goar ni Jesus Kristus tu jolo ni akka bangso, tu jolo ni akka raja, dohot tu jolo ni anak Israel. Jala patuduhonon ni Jesus Kristus do tu ibana godang ni sitaononna. “Laho ma ho, ai hupillit do ibana ulaulangku, asa diboan Goarhu tujolo ni angka bangso, nang tujolo ni angka raja dohot tujolo ni angka anak Israel. Ai patuduhononku pe tu ibana godang ni sitaononna ala ni Goarhu” (Ul.Ap.9:15-16). Ulaon on ma na didalanhon si Paulus di bagasan ngoluna, jala i ma ngoluna. Ndang dihabiari ibana manang na dilele, didangguri, manang ditakkup ibana ala ni ulaon i. Jala tung mansai godang situtu do parukkilonna mangula ulaon i, iatung pe holan paduahalihon dope ibana mangaliati akka luat na di Asia na metmet sahat tu Eropa lao marbaritanauli, di tikki disurat ibana surat na tu huria Pilippi on. Ala ni hansitna mangula ulaon i, tung dirajumi ibana do marlaba ibana molo mate. Alana hamatean di ibana, i ma dalan lao pajumpang tu Jesus Kristus jala disi ma ibana mandai hangoluan na marhasonangan situtu, di surgo inganan naung pinarade ni TUHAN Jesus Kristus.
3.      Tung bagas situtu do pandelean ni si Paulus, molo dibereng ibana ndang marparbue naung niula jala nihalojahonna i. Di pandelean na songon i ma dipangido ibana tumagon ma ibana mate. Alai molo diida ibana do, marparbue ulaonna i, jala di na tubu huria i (songon huria Pilippi), dibereng ibana ma na tung mansai porlu dope hape ibana parsidohot patureture ngolu haporseaon dohot pasehathon parmagodang ni huria i. Di tikki songon i ma sai marhusari rohana mandok: Dia ma tutu tumagon, tu surgo i ma, manang ikkon dohot dope marukkil mambahen ture huria i, mambahen rarat barita nauli nasian Jesus Kristus i!? Bingung si Paulus. Mamereng hansitna i, tumagon ma ibana mate. Alai mamereng porlu ni ulaon i, rikkot dope ibana mangolu. Duansa do manosak ahu:Malungun do ahu borhat, asa rap dohot Kristus;ai dumenggan situtu do i. Alai rumingkot do mian di bagasan daging ala ni hamu!, ninna si Paulus. Jadi nitinggalhon do nadumenggan, ala ni narumikkot. Samasama denggan do “borhat asa rap dohot Kristus” (= mate), dohot “mian di bagasan daging ala ni hamu” (= mangolu dope rap dohot huria i). Alai nadumenggan i (=mate) diundurhon jo, alana pasti do ro i molo dung jumpang tikkina. Narumikkot on ma jo niulahon (= mambangun huria i di haporseaon, organisasi, ekonomi, nang di parsaoran na masihaholongan). Songon i do tong pargumulan (parukkilon) ni akka siburjuroha mangihuthon Jesus Kristus jala na marukkil situtu mambangun huria i nang di tikki sinuaeng on.
4.      Apulapul jala sibahen semangat tu diri ni akka siburjuroha pamajuhon huria do molo dilehon Jahowa Jesus Kristus dope kesempatan (tikki) mangolu di ibana songon nidok ni apostel Paulus: Jala manghaposi i, huboto ma: Mian do ahu jala tinggal rap dohot hamu sude, laho patimbul jala pahinsa haporseaonmuna, asa lam sumurung pamujimuna di Kristus Jesus marhite sian ahu, di na ro ahu muse tu hamu. Porlu situtu do kehadiran (haadongon) ni akka siburjuroha mambangun huria i di tongatonga ni huria i: Ala ni haadongon (kehadiran) nasida, i do mambahen tamba semangat ni huria i; tamba togu haporseaon ni sude ruas ni huria i; jala lam tamba ringgas jala sumurung ringgas ni huria i mamuji TUHAN Jesus Kristus. Di semangat ni huria i mambangun haporseaon, organisasi (parhuriaon), ekonomi dohot parsaoran, sude ruas dohot parhalado ni huria i mandok: Tabereng si Paulus da, tatiru akka pengorbananna i, haringgasonna i, holong ni rohana i, jala tahangoluhon akka podana i!, ninna. Porlu do dohonon ni huria songon i nang tu akka dongan siburjuroha, siburju pambahenan, dohot na rade markurban dohot markorban lao pamajuhon huria i nang di tikki sinuaeng on. Sai unang ma nian adong sian ruas dohot parhalado ni huria na sai holan mangasupi manang na sai mandok hata na mandegei taringot tu ruas manang parhalado ni huria naung olo manghalojahon, dohot manghaburjuhon mambangun huria i di partondion, parhuriaon (organisasi), ekonomi nang di parsaoran.  Unang be adong songon si Barnabas, na gabe marsirang sian apostel Paulus, holan ala ni na so dos roha taringot tu ise dongan jala tu dia marbarita nauli (jaha Ul.Ap.15:39), hape nunga kompak situtu nasida di tikki sebelumna. Di bagasan parbadaan nasida i pasti adong “panihanihaion” na binaen ni si Barnabas taringot tu ulaon ni Apostel Paulus. Tamba semangat do akka namanghaburjuhon mambangun huria i, molo dibereng adong do parbue ni nabinahenna i tu haporseaon, parhuriaon, parekonomion dohot tu parsaoran na masihaholongan di huria i. TUHAN Jesus Kristus pe tung marolopolop do molo haadongon ni naposoNa di huria i mambahen tamba timbul jala tamba huminsa haporseaon ni sude ruas ni huria i, jala lam sumurung pamujion ni huria i di TUHAN Jesus Kristus.
5.      Diarop roha ni apostel Paulus asa masa parsaoran di tonga ni huria Pilippi na marondolan (hombar) tu Barita Na Uli na sian TUHAN Jesus Kristus. Huria na mangolu ima huria na denggan parsaoranna di bagasan huria i dohot tu akka jolma di ruar ni huria i. Holong do rahutrahut ni parsaoran na denggan. Diarop roha ni apostel Paulus di bagasan parsaoran (politeuesthe < politeuomai) na masa di huria i, i ma na hombar tu patik holong ni roha i (Haholongi ma TUHAN  Debatam sian nasa gogom, sian nasa roham, sian nasa ateatem, dohot sian nasa hosam. Haholongi ma donganmi doshon dirim). Mardalan parsaoran i ndang ala mamereng bohi ni apostel Paulus alai ala mamereng bohi ni TUHAN Jesus Kristus ma. Disi (di Pilippi) manang so disi si Paulus ikkon ma mardalan parsaoran i mansai denggan. Politeuomai marlapatan do i mangolu rap dohot akka jolma na asing di sada luat (polis) di bagasan harentaon  dohot hataraturon lao mambangun ngolu na denggan di haporseaon (partondion), uhum, ekonomi, dohot  pargaulan, hademakon (kerukunan) dohot na marhamajuon. Halak Gorik marsintasinta do mambangun parsaoran. Huria ni TUHAN Jesus Kristus tong do ikkon dohot mambangun parsaoran, alai na hombar tu poda ni Barita Na Uli na sian TUHAN Jesus Kristus ma dibangun. Tandatanda ni naung denggan tarbangun parsaoran i adong tolu: (1) hot jongjong di bagasan hasadaon ni tondi (stekete en eni pneumati); (2) rap marukkil (satu jiwa) (mia psukhe sunathlunthes = satahi saoloan marjuang); (3) satahi saoloan marjuang di bagasan haporseaon na sian Barita Na Uli (sunathlountes te pistei tou euanggeliou) (LAI :  marsada ni roha manghapor-seai Barita Na Uli). Ikkon sude huria dohot parhalado i mangakui na Tondi Porbadia na sian TUHAN Jesus Kristus do na manjujui nasida mangolu di bagasan parsaoran na denggan i. Ikkon sude huria dohot parhalado i satahi saoloan marjuang asa maju huria i di partondion, di pembangunan phisik; di pembangunan ekonomi huria; di pembangunan kemanusiaan dohot di pembangunan ni kerukunan (hademakon) ni hajolmaon na di huria i dohot na di luar ni huria i. Jala ikkon sude huria i (ruas dohot parhalado)  marjuang asa tung lam tu toguna haporseaon ni huria i jala lam marparbue barita na uli naung sahat tu nasida di hajolmaon dohot parhuriaon nasida. Unang adong sian ruas dohot parhalado i na mauhom, margundokpong manang lompit tangan manontonnonton. Ikkon aktif sude.
6.      Ancaman tu ulaon mambangun huria di zaman ni apostel Paulus umborat dope sian ancaman na niadopan ni huria nuaeng on. Godang huria i na mabiar patuduhon ise diri nasida. Apostel Paulus pasingothon huria i asa unang olo dipambibiari manang hagogoon dia pe na sai mangganggu nasida. Ikkon lam garang jala barani do huria i manindangi dohot patuduhon diri na punguan na mansai denggan do nasida, asa ditanda portibi on jala diboto na so adong alasan ni akka na mammusui huria i mambahen akka na kejam tu huria i. Sude akka hakejamon ni anti-Kristen tu huria i, ninna si Paulus, tanda ni hamagoan nasida ma i. Toho do i. Nasa na anti Kristen sian najolo sahat tu nuaeng tung mangae hamagoan do. Tabereng ma akka kaisar ni Roma na kejam-kejam tu Kristen i. Mago do nasida luhutna. Komunis na kejam tu Kristen i di Uni Sovyet tung mago situtu do. ISIS na kejam tu Kristen i di Timur Tengah dohot di Afrika nunga mulai mangae hamagoan. TUHAN Jahowa Jesus Kristus sandiri do mambalos akka hakejamon na tu Kristen i. Na rikkot siradotan ni Huria manang Kristen i, i ma patuduhon tanda haluaon nadapot ni Kristen i sian Jahowa Jesus Kristus. Tada haluaon i i ma ngolu na dumengan sian ngolu ni akka na manghosomi Kristen i. Ikkon dumenggan ngolu ni Kristen i di parsaoran, di partondion, di parekonomion, di pargaulan, di budaya/paradaton, di ulaon pature lingkungan, di ulaon patupa hademakon, di hapegawaion dohot di akka na asing.
Hamuna dongan sahaporseaon na hinaholongan. Apostel Paulus mangharaphon, ia “tongkat estafet” ni ulaon marbarita nauli i, naung jinalona sian Kristus, nunga di tangan ni HURIA i ndang be di tangan ni apostel Paulus.  Huria ndang sukkup holan manghaporseai TUHAN Jesus Kristus naung marsitaonon manghophop huria i, alai ikkon do HURIA i olo jala dohot marsitaonon humophop Kristus. Molo DIASINIROHAHON Kristus HALUAON i tu Kristen i, DIASINIROHAHON Kristus do tong tu Kristen i HAOLOON MANGHOPHOP KRISTUS. Ala ni i, di tangan ni HURIA i na ma nuaeng parukkilon i. Ikkon marukkil HURIA i asa lam tu majuna HURIA i di sude panggulmit ni ngoluna. Molo diida nasida si Paulus, molo dibege nasida taringot tu si Paulus, na marukkil luar biasa pararathon Barita Na Uli dohot pajongjong akka huria, i ma tiruan tu HURIA i taringot tu parukkilon siparjuanghonon nasida. Songon i do nang sahat tu naueng on. Di tangan ni HURIA i do “tongkat estafet” ni ulaon parbaritanaulion. Jala ikkon marlumba HURIA i sadoras ni dorasna, jala unang adong na marlambatlambat, asa unang ala ni i gabe ditaluhon alona Huria i. Apostel Paulus do gabe tiruan tu sude parhalado dohot ruas ni huria, lao mangulahon ulaon i mansai denggan. Ikkon monang nang pe tung mansai godang parukkilon. Amen.
Pematangsiantar tgl. 15 September 2017. Pdt. Langsung Maruli Basa Sitorus (Pdt. LaMBaS). 

JAMITA SIAN EPISTEL TU MINGGU XIV DUNG TRINITAS, TGL. 17 SEPT 2017

1 MUSA 50:15-20

50:15 Alai mabiar do akka hahaanggi ni si Josep, dung mate amanasida i, akka ninna nasida ma: Atek tung beha dihosom si Josep hita maon, gabe dipasudol tu hita sude na roa, na itabahen i tu ibana.
50:16 Jadi martona ma nasida tu si Josep, ninna: Hata ni amanta tu hami, tagan so mate dope ibana:
50:17 Songon on ma dok hamu tu si Josep: Sai marpamuati ma roham di hajahaton ni hahaanggim dohot di dosanasida i, ai tung na roa do na binahennasida i tu ho; on pe, sai marpamuati ma roham di hajahaton ni akka naposo ni Debata ni amanta i! Alai tangis do anggo si Josep, dung didok nasida songon i tu ibana.
50:18 Dung i laho dohot akka hahaanggina i, marsinggang ma nasida tu jolona, akka ninna ma: Ida ma hami on, naposom ma hami.
50:19 Dung i ninna si Josep ma mandok nasida: Unang hamu mabiar, ai nda guru di Debata do nang ahu?
50:20 Na jat do nian tutu tahi ni rohamuna dompak ahu, alai na denggan do hapatean ni dibahen Debata, patupahon songon na niidamuna sadari on, laho pangoluhon bangso na bolon.
50:21 On pe, unang mabiar hamu, ahu ma marmuduhon hamu dohot anakkonmuna i. Dung i diapul ma nasida pasabamhon rohanasida.

DENGGAN NI PARHAHAMARANGGION MODAL  MAMBANGUN BANGSO
ASA MAJU, SONANG, SEJAHTERA JALA MAKMUR. MARDOMU TUSI,
DOSA NA HEA MASA DI TONGATONGANASIDA IKKON TAKKAS
DISALPUHON JALA DISESA

1.      Hamuna dongan sahaporseaon na hinaholongan di bagasan holong na sian Jesus Kristus! Molo mangulahon na sala sahalak sian bangso Batak godang do siulaon asa boi disesa jala ndang manginsombut hasalaan i be tu manang ise pe. Andorang so ro hakristenon tu bangso Batak bagas do di hangoluhon bangso Batak: hosa tubol ni hosa; ngingi tubol ni ngingi; pinahan tubol ni pinahan. Ndang adong hata Batak Toba ni hata Indonesia maaf. Sian i suraon, tung na maol do bangso Batak Toba mangido maaf na spontan, molo diulahon na sala tu jolma na asing.  Alai di paradaton ni bangso Batak Toba diaturhon do boha minta maaf, jala hasalaan naung disesai di bagasan adat tung na so boi be i bahenon ni manang ise lao balas dendam (marsudol). Ulaon adat i sandiri digoari mangan indahan sinaor. Diseat lombu manang babi (pinahan lobu) bahen dalan ni sibahen hasalaan mangelek pihak ni na mangae ala hasalaan i, asa hasalaan disesai jala na dua pihak mulak muse di bagasan parsaoran na denggan songon andorang so masa hasalaan naung tarjadi. Andorang so ari mangan indahan sinaor i nunga jumolo diula akka wakil ni na dua bola pihak akka aha sigokan ni sibahen hasalaan tu pihak korban ni hasalaan di ari mangan indahan sinaor i. Andorang so pasahat tudutudu ni sipanganon i, raja panise (sian huta) manukkun suhut siboan sipanganon i. Parhata nasida mangalusi: “Galagala sitelluk, telluk mardaguldagul, di na diulahon ianakkon (keluarga) nami hasalaan di tikki nasalpu tu ianakkon (keluarga) ni raja i (.....) ro hami saonari manomba raja i asa olo nasida tu hami denggan mangapulapul.” “Namamboan indahan sinaor do hami raja nami, laos manghirim asa mulak denggan muse parsaoranta tu joloan ni ari on. Ai molo “siboru puas siboru nagara, molo dung puas sae ma soada mara.” Dijakkon keluarga na disomba ma hata i dung i dipasahat ma tudutudu ni sipanganon i. Jala dipasahat keluarga siula hasalaan ma boras sipir ni tondi dohot ulos tu korban ni hasalaan i dohot ‘uang tobus ni hasalaan’. Dung i rap marsipanganon ma nasida. Manang ise naung boi rappak marsipanganon, naung masa do pardamean dohot hadameaon di sude na boi rappak mangan i. Marhata raja ma pagomos naung disesai akka hasalaan i, jala  diampu na ro minta maaf i ma hata i saluhutna. Marhoras-horas ma nasida saluhutna mulak di bagasan dame.
2.      Di tonga ni keluarga Batak Toba pe, natoras siganjang umur na boi paihutihut pomparanna marhasohotan saluhutna jala na so mardikkandikkan tu anakkonna, gabe sipasada anakkonna do saleleng di ngoluna. Marsoringsoring ro anakkonna i marnida natorasna, jala sipata rap ro sude anakkonna i mandapothon natorasna i, jala sude anakkonna i patuduhon na dibagasan parsaoran na denggan do sude anakkonna i dibereng natorasna i. Sude anakkonna i masiorom murukna molo tung adong sian akka na marhahamaranggi i na dietong hurang denggan pangalahona. Natoras parroha na denggan pe, mansangahon ganup parsaoran ni anakkonna i di jolona lao mamodai nasida asa lam masihaholongan akka anakkonna i, molo tung pe nunga lao natorasna i tu situmandok i (mate). Asing do na masa tutu, molo panggetegete do natoras i, na sai asing hatana tu anakkonna na sada, jala asing hatana tu anakkonna na asing. Sipabadabada anakkon do natoras na songon i. Jala ndang rumang (tipe) ni natoras di tongatonga ni halak Batak Toba natoras na songon i (na sai pabadabada anakkonna). Martua do anakkon ni halak Batak Toba, na olo gabe ondolan ni natorasna naung matua paling (uzur), sipadomu akka anakkonna di parsaoran na denggan, na sai manogunogu anakkonna masihaholongan.
3.      Sude do na manjahai buku 1 Musa i mamboto songon dia dibaritahon si Jakob pahompu ni si Abraham, marianakkon sian ripena na opat i, jala adong anakkonna baoa sampuludua halak (Ruben, Simeon, Lewi, Juda, Dan, Naftali, Gat, Aser, Isasar, Zebulon, (nasampulu on 3 ina); Jesep, Benjamin (tubu ni si Rahel),  dohot sada boruna (si Dina). Takkas do dibaritahon, na mardikkan si Jakob tu si Josep tubu ni si Rahel, jala songon dia pangiburuon ni akka hahana na sampulu nari tu si Josep, jala  sampe digadis nasida si Josep tu partigatiga na lao tu Mesir jala ujungna sahat si Josep tu bagas ni si Potifar, pegawai tinggi ni raja Parao. Diotootoi nasida si Jakob, digabusi amana nasida i, ai didok nasida, na disoro binatang panoro (buas) si Josep di tikki ro manopot akka hahana i di parmahanan, hape na digadis do si Josep i tu akka kafilah na lewat sian lambung nasida. Hajahaton na sumalin do nadiae si Josep sian akka hahana na sampulu i, na so dongan sainana i. Di tonga ni halak Batak Toba pe godang do barita na mirip tu barita ni akka anak ni si Jakob i, i ma hajahaton ni hahana tu anggina. Alai ujung ni barita ni halak Batak Toba i ndang songon ujung ni cerita ni  si Josep na di Bibel i. Ai sai dosa na so hasesaan do hasalaan na masa di ompu ni halak Batak Toba, ala ni i sai maol marparsaonan akka pomparan ni akka ompu na marsala dohot pomparan ni ompu na gabe korban ni hasalaan.  Alai dosa ni haha ni si Josep disesa do, jala parsaoran ni akka pomparan nasida sahat tu nuaeng on tong mansai kompak. Nang pe naung Kristen akka pomparan ni ompu ni halak Batak Toba na mangulahon dosa tu anggi manang tu hahahna najolo, laos so hasesaan ni akka pomparannasida i do dosa ni oppu nasida i sahat tu nuaeng, jala sai manggopgop do dosa i sahat tu saonari, jala ala ni i sai tong do ndang denggan parsaoran ni akka jolma na saompu na hea adong dosa di tongatonga ni oppu nasida na marhahamaranggi najolo. Heran do jolma sinuaeng on mamereng na masa i. (Taingot ma cerita ni: parhorbo jolo dohot parhorbo pudi; sirait panggorga dohot sirait na so panggorga; na masa di tonga ni Situmorang si pitu ama; dohot godang akka marga na asing). Masalahna, hira na umbiar akka pomparan ni akka oppu na marbada i mangalanggar tona ni oppu nasida sian nasa mangoloi Jahowa Jesus Kristus. Tarida sian i na maol marurat Barita Na Uli i di tongatonga ni bangso Batak Toba i. Adong do nang pandita na mansai maol marsaor tu pomparan ni ompuna ala marningot hasalaan ni ompu nasida namarhahamaranggi najolo. Molo songon i do posina, tumagon ma pinukka marga naimbaru na so paingotingot hasalaan ni ompu sinajolo i, jala barani mandok: ”Di ho ma i oppung hamamagomi; ndang dohot be tu hami i manginsombut. Hamu do najolo marbadai jala mangulahon sala, ndang dohot hami ala ni i marngaengae.”
4.      Dibiayai pamarenta Mesir do penguburan (partuaon) ni si Jakob sian mulai di Mesir sahat tu na di boan tu liang (kuburan) Makhpela (inganan kuburan ni si Abraham, oppung i si Jakob dohot si Isak ama ni si Jakob ditanom), na di tano Kanaan donokkon Beerseba. Marlas ni roha do nasida sude namarhahamaranggi i dohot sude pomparan nasida nang namangiringhon si Jakob tu udean i. Alai dung sahat nasida di Mesir di bagas ni inganan ni si Jakob uju di ngoluna, masa do biar di roha ni haha ni si Josep na sampulu i, jala masuk akkal do biar nasida i. Alai mabiar do akka haha(anggi) ni si Josep, dung mate amanasida i, akka ninna nasida ma: Atek tung beha dihosom si Josep hita maon, gabe dipasudol tu hita sude na roa, na itabahen i tu ibana. Na denggan do parrohaon molo olo mananda hahurangan, songon on. Na susa molo sai marjogal do mangetong dirina tikkos nang pe naung diulahon hajahaton. Parmulaan ni parsaoran na denggan do di akka na marhaha maranggi molo adong roha na mananda hasalaan na binaenna tu haha anggina. Asa tubu roha panandaon di akka hahurangan manang hasalaan tu haha anggi manang tu natoras manang tu manang ise pe, i do tujuan ni akka konseling, panogunoguon dohot akka parmahanion na binaen ni akka pangula ni huria. Aut sai boi ma nian ganup panogunogu on i marhasil mambahen akka natinogutongu i mananda hahurangan manang hasalaanna tu donganna jolma dohot tu Jahowa Jesus Kristus, jala diuduti tu pangaluluion mulak tu parsaoran na denggan. Mabiar akka haha ni si Josep i ala “penguasa” do si Josep di Mesir jala boi do saguru di si Josep hosa nasida. Tama do mabiar jolma tu Jahowa Jesus Kristus ala saguru ni Jahowa Jesus Kristus do hosa ni jolma i.
5.      Roha na mabiar mangonjar jolma marusaha pamagohon aha pambonsiri na mambahen mabiar jolma i. Na tung dihabiari jolma i ma parsudolon (balas dendam). Najolo di tonga ni akka bangso na di Jawa, lao mambahen asa unang masa parsudolon, raja na manaluhon sada raja, ndang pasombuhon nanggo sada sian pomparan dohot tondong ni raja na tinaluhonna mangolu. Mago maon ninna adong na marsudol di joloan ni ari. Jadi ikkon “penumpasan sahat tu akarakarna do” dibahen tu raja naditaluhon. Di bangso Israel hira jarang do na songon i. Raja Saul sandiri na disuru mambunu raja ro di sude pomparan dohot sisolhotna jala manutung sude nasa pinahan ni raja natinaluhonna i ndang sampe ate mambahen songon i. Diboan do si Agag mangolu tu jolo ni si Samuel. Alai gabe hona uhum do si Saul ala ni i. Si Salomo ndang pahabishon sude pomparan ni si Adonia hahana na patut nian mangganti si Daud gabe raja. Di zaman moderen on, ndang boi masa penumpasan tu akka na so marsala, misalna tu pomparan ni raja na ditaluhon.  Paling boi dibahen gabe tahanan politik, tahanan rumah, manang dipenjarahon saleleng mangolu.  Ala dietong haha ni si Josep na sampulu i do na tolap ni si Josep do mambahen parsudolon tu nasida laho mambalos hajahaton na hea dibahen nasida tu si Josep, dilului nasida dalan asa unang masa parsudolon i. Panandaon ni hasalaan, ikkon marudut ma tu usaha asa unang masa parsudolon. Usaha na denggan do nang usaha na songon on. Adong opat dibahen akka haha ni si Josep lao mangalului pardengganan tu si Josep asa unang masa parsudolon di joloan ni ari: (1) disuru utusan pasahathon tona nasida tu si Josep; (2) dipasahat takkas tona sipasahaton ni utusan i tu si Josep; dipakke wibawa ni si Jakob amanasida asa ditangihon tona i; (3) ro nasida marsinggang tu jolo ni si Josep; (4) mangido pangampunion sian si Josep taringot tu hajahaton nasida najolo tu si Josep. Gombaran ni paradaton di tikki i ma i lao mangido pangampunion ni hasalaan.  Jala sitiruon do  paradaton na songon i. Ai nang nuaeng on, mansai porlu do adong parantara, na manjambatani antara ni keluarga ni na marjahat dohot keluarga ni korban ni hajahaton. Lao paboahon sakkap ni siula hajahaton mambahen pardengganan tu na gabe korban ni hajahaton. Takkas ma dipasahat jala ditonai, songon dia nahinirim  ni sibahen hajahaton sijaloon nasida sian pihak ni korban ni hajahaton. Jala mardiskusi nasida taringot tu akka dia ma siulaon ni pihak ni sibahen hajahaton asa tung haru boi muse mulak parsaoran nasida tu keadaan andorang so masa hajahaton naung tarjadi i. Akka roha na masianjuan, nang  haradeon mangapulapul jala haradeon mangampuni hasalaan, mambahen boi tarjadi pardengganan i. Tung mansai tabo dibaritahon panurat ni buku 1 Musa taringot tu pardengganan ni haha ni si Josop tu si Josep dung mate si Jakob. Jadi martona ma nasida tu si Josep, ninna: Hata ni amanta tu hami, tagan so mate dope ibana: Songon on ma dok hamu tu si Josep: Sai marpamuati ma roham di hajahaton ni hahaanggim dohot di dosanasida i, ai tung na roa do na binahennasida i tu ho; on pe, sai marpamuati ma roham di hajahaton ni angka naposo ni Debata ni amanta i! .... Dung i laho dohot akka hahaanggina i, marsinggang ma nasida tu jolona, akka ninna ma: Ida ma hami on, naposom ma hami.
Dipakke haha ni si Josep do wibawa ni si Jakob mandongani pangidoan nasida tu si Josep asa olo si Josep marpamuati rohana tu akka hahana i: Hata ni amanta tu hami, tagan so mate dope ibana: Molo Kristen laho mangajak alona masiampunan dosa boi do mamakke wibawa ni Jahowa Jesus Kristus lao paingothon asa olo naung marhansit ni roha i mangampuni hasalaan ni na mambahen hasit rohana i. Misalna didok: Hata ni Tuhan Jesus Kristus do ikkon masiseaan dosa hita, ai ninna do: “Alai anggo so disesa hamu sala ni halak na dompak hamu, ndang tagamon sesaon ni Amamuna nang dosamuna” (Mat.  6:15). Marhite hata na songon i, diharaphon gabe tung diharikkothon na marhansit ni roha i masisesaan dosa dohot na mangido hasesaan ni dosa tu ibana. Mangalo tona ni among (natoras) naung mate hira tung dipantanghon do di bangso Semitis tarmasuk di bangso Israel. Mangalanggar tona ni naung mate dietong do boi mambahen kualat (marhamamago na sumalin). Saboltulna ikkon umbagas dope molo mangalanggar tona ni Jahowa Jesus Kristus; alana ndang holan kualat dohot do gabe mago dohot jambar di banuaginjang nang di tano on.
Dielek akka haha ni si Josep asa “marpamuati roha ni si Josep di hajahaton ni akka hahana i” naung tong digoari “naposo ni Debata ni amamu” (‘abde ’elohe ’abika; sevants of he God of your father; den Dienern des Gottes deines Vater; servis Dei patris tui; tȏn therapontȏn tou theou tou patros sou; tȏn doulȏn tou theou tou patros sou; hamba-hamba Elohim ayahmu; hamba-hamba Allah ayahmu ). Jadi ikkon tandaon ni si Josep akka hahana i ndang holan sekedar hahana sambing, alai nunga “akka naposo ni Debata” nasida. Lapatanna nunga akka jolma naung marhaubaon ni roha (yang bertobat) nasida nasampulu. Ikkon berengon ni si Josep ma saonari na bohi ni Jahowa Elohim na ma na lohot di bohi ni akka hahana i. Tarmasuk na malo do akka haha ni si Josep on lao pasiat hata nasida tu si Josep. Memang ikkon malo do akka jolma na mangalului pardengganan asa boi ditaluhon sumbia ni dosa i jala ndang be masa parsudolon. Halak Batak Toba mandok: “Molo sai marbada do ho dohot anggimi na maneat dirim sandiri do ho disi. Ikkon tampulon aek do na marhahamaranggi. Jadi jakkon tangan ni anggimi molo disurdukkon tanganna mangido pardengganan.” Godang do na gabe mulak denggan akka na marhahamaranggi ala olo be masipalambasan roha. Humatop do tarjadi pardengganan i, molo akka na marhaha maranggi mananda dirina be “anak Tuhan”, “hamba-hamba Allah”, “naposo ni Tuhan”, manang sama-sama sisean manang siihuthon Jahowa Jesus Kristus. Huria akka na marbadai najolo jala gabe akka sekte nuaeng, tong do ikkon mambahen tiruan tu hajolmaon on, na boi nasida partupa pardengganan, jala molo porlu gabe marsada muse. Tampulon aek do akka huria na marhahamaranggi. Kan sada keheranan do i: Mansai godang nuaeng gereja lutheran, hape tong ndang boi mambahen sinode bersama; mansai godang nuaeng gereja pentakosta, hape tong ndang boi mambahen sinode bersama; mansai godang nuaeng gereja calvinis, hape tong ndang boi mambahen sinode bersama. Sinode bersama i ma nian patuduhon naung mulak sada akka huria na marhahamaranggi. Di sinode bersama i, dipillit ma na gabe Archbishop (bishop pemimpin) ni akka huria-huria na saaliran (sasekte) i tu periode na ditontuhon. Boi do margiliran akka bishop manang katua ni huria-huria i gabe bishop pamimpin (leading bishop).  Narikkot patuduhonon ni akka huria naung marsada i: mangulahon akka tugas lao rap pamajuhon huria i so mardia imbar.
6.      Songon dia ma reaksi ni si Josep tu tona ni akka hahana i? Dipaboa: Tangis si Josep. Boasa tangis? (1) Ala tarsonggot ibana, ala tong dope hape dietong akka hahana i na so masa dope hape pardengganan ni si Josep dohot akka hahana i, nang pe naung songon i lelengna di ngolu ni ama nasida nunga denggan-denggan nasida sude. (2) Ala tong dope hape dosa na salpu i sai manggopgop di ateate dohot pikkiran ni akka hahana i. (3) Ala sahat tu tikki i ndang boi hape diantusi akka hahana i sakkap hatuaon ni Jahowa na pinamasaNa tu sude pomparan ni si Jakob i. (4) Tangis terharu si Josep di sikap ni akka hahana i, ai boi ma hape nasida na marhahamaranggi ndang be bahir be nang pe naung mate ama nasida si Jakob. (5) Tangis ni si Josep i partanda na olo do ibana manangihon tona ni akka hahana i. Dison ndang pola dibilangi si Josep lapatan ni nipina na pinaboana tu akka hahana i tikki di tano Kanaan/Israel dope nasida (sude tibalan ni hahana i marsomba tu tibalan ni si Josep).
Konsisten do akka haha ni si Josep i di hatanasida, ai udut tu tona napinasahat nasida tu si Josep ro do nasida marsinggang tu jolo ni si Josep, huhut “mampasrahhon diri” tu tangan ni si Josep. Di na ditanda nasida diri nasida songon naposo ni Debata ni si Jakob, saonari lam ditanda nasida dirinasida mandok: “Ida ma hami on, naposom ma hami!” Dirajumi nasida gabe naposo (abdi) ni Debata ni si Jakob sadalan do i dohot gabe naposo (abdi) ni si Josep.  Dos ma i nuaeng molo ditanda sahalak pangula ni huria dirina naposo (abdi) ni Jahowa Jesus Kristus, sadalan do i dohot gabe naposo (abdi) ni Bishop na mamimpin Huria ni Jahowa Jesus Kristus. Parcuma do nidok diriniba abdi Kristus, hape sai holan na martakkang, mangalo jala mangaleai uluan (bishop) ni Huria karejona; manang uluan i mangulahon tugas na mangaleai Kristus.
7.      Alus ni si Josep tu akka hahanana i do alus na denggan situtu. Dung i ninna si Josep ma mandok nasida: Unang hamu mabiar, ai nda guru di Debata do nang ahu? Na jat do nian tutu tahi ni rohamuna dompak ahu, alai na denggan do hapatean ni dibahen Debata, patupahon songon na niidamuna sadari on, laho pangoluhon bangso na bolon. Molo boi nian songon i ma alus ni na marhahamaranggi na sai dibiarbiari akka dosa di tikki na salpu dohot na tarancam masa parsudolon. “Saguru di Jahowa Jesus Kristus do da ba ngolunta. Sidok mauliate do hita di nasluhutna naung taalami di ngolunta i. Tu aha sai ikkon dosa na salpu i mangarajai ngolunta. So adong lapatan ni i molo sai nibilang-bilangan akka dosa na salpu i” ninna. So adong na so boi aturon molo dung masa pardengganan sian dos ni roha ni akka naung mardenggan i. Saonari on na godang do akka jolma maol jala sungkan mardenggan. “Unang hamu mabiar” ninna si Josep tu akka hahana i. Si Josep pe ditanda do dirina na saguru di Debata ni si Jakob do ngoluna dohot jabatanna sinuaeng. Jadi sama-sama naposo ni Debata ni ama nasida do nasida na marhahamaranggi i. Ditanda nasida sakkap hatuaon nabinahen ni Jahowa Debata tu nasida na marhahamaranggi i: Pangoluhon Bangso Nabolon. Di bagasan ni i do nasida mardame, mardenggan, masisesaan dosa, jala marparsaoran na so marlaok dosa be. Molo dung sesa dosa, pasti do akka hangoluan dohot parsaoran na tung mansai tabo mangihut tu akka na marhahamaranggi. I do umbahen dipodahon Jesus Kristus, porluna masisesaan dosa, dohot manesa dosa ni akka pardosa. Jala i do umbahen sai dipatupa tangiang manopoti dosa dohot bagabaga hasesaan ni dosa di ganup parmingguon. Tutu do i ndang sai ikkon bahenon naporsuk tu haha manang anggi asa  ditogutogu TUHAN haha manang anggi i  tu hapatean na denggan. Sukkup ma si Josep na mangae dohot na mandai ngolu na siongon i. Alai molo dalan hahansiton i ma dibahen Jahowa Jesus Kristus marhapatean tu na denggan, ikkon mampu do mamakke kesempatan na denggan i patupa pardengganan tu haha manang anggi na hea mamorsuk. TUHAN Jesus Kristus nunga tung takkas patuduhon pambahenan na songon i di na olo i Ibana mangampuni sude dosa ni akka namaorsuk Ibana sampe mate tarsilang. Masa ma ala ni i Pardengganan tu sude Hajolmaon.  
8.      Sada jaminan ni ngolu di akka ari namangihut dihatahon si Josep tu akka hahana i: On pe, unang mabiar hamu, ahu ma marmuduhon hamu dohot anakkonmuna i. Dung i diapul ma nasida pasabamhon rohanasida. Di jamin ngolu nasida siganup ari jala dijamin tong paragamaon nasida dohot paradaton nasida di tano Mesir. Songon i ma tabona pangondian tu sada bangso na tung minoritas ala adong anak ni bangso i na boi “parbagaon” di tongatonga ni pamarenta sileban. Diapul nasida, ala dijamin ndang adong parsudolon ndang adong na manggangu nasida di Mesir, jala boi nasida marsaor denggan dohot bangso Mesir nang pe asing be agamana, rasna dohot parhataanna. TUHAN Jesus Kristus mandok tu akka siseanNa: “Unang hamu mabiar, laho ma hamu mandokkon angka anggingku tu Galilea, disi ma idaonnasida Ahu!.... Ai ida ma, sai na dongananku do hamu ganup ari, rasirasa ro ajal ni hasiangan on!” (Mat.28:10.20). Dipasahat Jesus Kristus do jaminan ni ngolu ni ganup siihuthon Ibana di pudian ni ari. I do pargogo tu ganup na porsea. Amen.
Pematangsiantar 4 September 2017 Pdt. Langsung Maruli Basa Sitorus (Pdt. LaMBaS).


JAMITA SIAN EPISTEL TU MINGGU XIII DUNG TRINITAS TGL 10 SEPT 2017

MATEUS  18:15-20

18:15 Alai molo mardosa donganmi, topot jala ajari ibana, holan hamu padua. Molo ditangihon ho, dapot ho do ibana gabe donganmu muse.
18:16 Alai anggo so ditangihon ho, arahon ma donganmu sada manang dua, asa hinatindangkon ni dua manang tolu halak nasa hata.
18:17 Alai molo so ditangihon nang nasida, paboa ma tu na sahuria i. Molo so ditangihon nang huria i, etong ma ibana songon parbegu jala sijalobeo.
18:18 Situtu do na hudok on tu hamu: Nasa na niihotanmuna di tano on, hot ma i tarihot nang di banua ginjang, jala nasa na pinaluanmuna di tano on, saut ma i malua nang di banua ginjang.
18:19 Angkup ni i hudok ma di hamu: Molo mardos ni roha manang dua sian hamu di tano on tumangiangkon manang hata dia pe, jaloonmuna do i sian Damang na di banua ginjang i.
18:20 Ai anggo pungu dua manang tolu pe marhitehite Goarhu, sai dongananku do nasida.

MANGARAMOTI ASA HOT SATIA DONGAN I TU JESUS, JALA MANGUSAHAHON NAUNG SANGA MARDOSA I ASA TONG MULAK SATIA MENGIHUTHON JESUS  KRISTUS
1.      Hamuna dongan sahaporseaon  na hinaholongan di bagasan holong na sian Jesus Kristus. Ganup agama do ampuna turgas mambahen  akka pangihut ni agama i hot tongtong pangihut  ni agama i jala molo boi asa tong aktif jala ringgas ruasna i manyebarluashon poda ni agamana i laos mangajak akka jolma asa masuk gabe pangihut ni agamana i. Tarlumobi agama na misioner na sai torus manindangi, jala karejo asa lam godang pangihutna jala ndang adong na lari manginggalhon agamana i. Marragam do cara-cara ni ganup agama i lao mambahen asa hot ruasna i satia sahat tu na mate maragamahon agamana. Adong do na mambahen aturan: “Manang ise na murtad bebas dibunu!” Ala ni aturan on mabiar pangihut nio agama i murtad. Paling-paling lao mate ibana dibahen ibana wasiat mandok: Molo mate au ikkon pangula ni agama A mananom au ala diboto ia agama A i do dalan nahumatop lao mambahen masuk tu surgo nahinasiholanna tikki di ngoluna. Wasiat na songon i maol do dijua akka pomparanna jala diloas pomparanna sian agama A mananom namate i. Molo agama Kristen ndang songon i dibahen asa hot ruasna setia mangihuthon Jesus Kristus sahat tu ujung ni ngoluna be. Dipodahon Jesus Kristus dohot pangihutna do molo mangihuthon Jesus Kristus ikkon sian haputusan pribadi na merdeka do, jala ndang ala na ikutikutan manang nadipaksapaksa halak. Ganup do merdeka tikki mangihuthon Jesus alai diorai mamakke hamerdekaon i laho mambahen dosa. Mardeka do ganup pangihut ni Jesus manang gabe aha ibana alai ndang boi merdeka manang marlomolomo mambahen sibaenon/siulahononna. Manang ise na maninggalhon Kristus tarrajumi ma ibana na mardosa tu Tondi Porbadia, jala taretong ma ibana jolma na mamillit “hamatean na salelenglelengna” jambarna  di tano on dohot di portibi na imbaru sogot. Di tikki ni Jesus sandiri pe, sai adong na na “murtad” maninggalhon Jesus. Alai ndang diripashon Jesus nasida. “Lan ma angka siseanna i manundalhon Ibana olat ni i; ndang be didongani nasida Ibana” (Joh.6:66). (Ala ni ayat on do umbahen na gabe subang nonor 666 di halak Kristen aia paboahon akka jolma na manundalhon Jesus do nomor na songon i). Alai lambok do Jesus manukkun akka na dilambungna i dope:  “Dung i didok Jesus ma mandok na sampuludua i: Nda tung dohot hamu naeng laho?” (Joh.6:67). Ikkon ma nian ganup Kristen i mangihuthon si Simon Petrus mandok: “Tung tu ise ma hami laho, ale Tuhan? Di Ho do hata hangoluan sisalelenglelengna! Jala nunga huhaporseai jala hutanda hami: Ho do na badia ni Debata!” (Joh.6:68-69). Ndang be diparsinta Jesus adong sian akka pangihutna i songon si Judas Iskariot, i ma sisean ni Jesus na gabe “sibolis” na manjehehon Jesus Kristus (ptds. Joh.6:70.71). Asa unang adong sian pangihut ni Jesus na gabe “sibolis”, ikkon ma ganup Kristen mangulahon tugas mangaramoti akka siihuthon Jesus satia tu Jesus sahat ro di ujung ni ngoluna jala marusaha asa akka na manundalhon Jesus gabe mandompakkon Jesus jala mulak gabe pangihut ni Jesus Kristus.
2.      Manuntashon masalah “dosa” dohot “molo madabu jolma tu dosa”, on ma ulaon na mansai borat, jala  manuntut mamakke bisuk/hikmat na mansai luarbiasa.  Dosa na dimaksud dison i ma dosa pambahenan. Dosa  na marlapatan pambahenan na manimbil sian ruhut ni ngolu na niaturhon ni Jahowa Jesus Kristus jala manimbil sian ruhut na diaturhon ni huria gabe  ruhut ni parngoluon ni ruas ni huria. Contohna: dosa ala mardebata sileban; dosa ala menghina goar ni Jahowa Jesus Kristus; dosa ala manggugai parmingguon; dosa ala korupsi/manakko; dosa ala mangaleai/ mamorso natorasna; dosa ala ni pargabuson/mandok hate speech (hata sogo ni roha) ala holan marhata hoax; dosa ala sai marboruboru i; dosa ala sai mangago ngolu ni jolma marhite na mantigatigahon narkoba; dosa ala sai marjujii; dosa ala sai holan na tenggen; dosa ala manghina negara; dosa ala sai mamodahon poda na so hombar tu poda ni huria;  dosa ala ndang mangantu-rehon ngolu ni anakkonna manang rumatanggana; dosa ala mamfitnah, manolonnolon.  Godang dope massam ni dosa na diulahon ruas ni huria jala rikkot usahahonon asa mananda na mangulahon i di dosa naniulahonna. Aturan siparrohahonon ni ganup pangula ni huria na trjou jala dipatunggung lao mangusahahon asa mulak pardosa tu dalan na sintong, i ma: “Ndang jadi uhuman joma ianggo so takkas salana!”  Jadi ikkon takkas do ulahonon ni ganup pangula ni huria i turgasna “mammatamatai, marmahani, dohot manogunogu” ruas ni huria i, asa unang sala pangula ni huria i mandok ruasna i nunga madabu tu dosa.
3.      Tolu tahap siulaon ni pangula ni huria sampe sahalak pardosa mananda dosana, molo tung mansai jogal si pardosa i jala maol situtu paulakon tu dalan na sintong, manang tung mansai jogal ndang olo manolsoli dosana. Tolu tahap andorang so vonnis di tahap parpudi. Tahap parjolo i ma pangula ni huria (sipanogunogu i ma sintua, manang guru huria manang pandita) manghatai paduadua dohot sipardosa i. Di parjumpaan i, sipanogunogu i mamakke sude hamaloonna laho mangungkap  dosa ni pardosa i, asa sampe olo pardosa i mangaku pambahenanna, jala olo marjanji na so ulahononna be pangalaho na songon i.  Sada tiruan nunga dipatuduhon panurirang Natan tikki lao ibana pasingothon raja Daud taringot tu dosa ni raja Daud. Parjumpaan opat mata i dipakke panogunogu ma boi manghatai sian roha tu roha di bagasan holong na mamolin dohot si pardosa i. Dipaingothon ma na tung porlu patuduhonon ni pardosa i sada tiruan tu huria i marhite na olo ibana pauba rohana, jala ala ni i gabe marhasonangan ngolu ni huria i, ala nunga diselesaihon parsoalan na gabe batu partuktukan di tongatonga nasida. Las ni roha na luar biasa ma masa di parjumpaan i, molo pintor olo do pardosa i mananda hasalaanna, jala molo songon i, dibahen panogunogu i ma “absolusi” (pangampunion ni dosa) di tikki i sandiri.  Boi juo do tolu tu lima hali parjumpaan opat mata i, baru pe asa tarida hasilna: “sukses” manang “gagal”. 
Molo gagal tahap parjolo i didok Jesus asa baenon ni panogunogu i parjumpaan na mangihut, alai nunga rap dohot sada manang dua halak donganna panogunogu. Haroro ni akka panogunogu on lao patuduhon na tung holong do roha ni parhalado ni huria i tu ruas na mardosa i. Jala na tung mansai denggan do ngolu ni pardosa i di tonga ni huria molo olo ibana mananda dosana jala ngolu ni parhuriaon i pe gabe mansai denggan molo olo pardosa i patuduhon haoloonna mananda dosana dohot manolsoli dosana i. Di parjumpaan i masitukkoltukkolan ma akka panogunogu i di bagasan halambokon dohot holong manghatai tu pardosa i huhut patoranghon  boasa porlu ibana maninggalhon pangalaho dosa i huhut paboahon boha jalan keluar sian hadosaon i asa mulak denggan ngolu ni naung mananda dosana i jala denggan parhuriaon i. Molo dijakkon pardosa i do sosososo ni akka panogunogu i jala olo ibana mangaku dosana i di parjumpaan i, dipatupa ma disi absolusi (pangampunion ni dosa) jala barita pemulihan ni na mardosa i naung disesa Jahowa Jesus Kristus dosana i. Boi juo do tong ikkon adong parjumpaan na songon on tolu tu lima hali parjumpaan baru pe asa adong tarida hasilna: Olo do pardosa i mananda dosana manang na ndang.  Saleleng ni tikki panogunoguon i, na mungkin manghabishon tikki tolu tu onom bulan, takkas ma dimatamatai songon dia do ngolu ni pardosa i, lam martakkang do manang lam dipadao do dirina sian dosa naung niulahonna i. Molo lam martakkang do pardosa i, baru pe asa laporhonon ni akka panogunogu i tu majelis ni huria, aha naung niulahon nasida manogunogu pardosa i alai ndang diterge. Majelis ni huria ma manontuhon, andigan ma patupaon ni huria i partangiangan laos panogunoguon di bagas ni pardosa i. Andorang so dapot tikki partangiangan i, dipangido ma sude ruas ni huria i mamboan si pardosa i di bagasan tangiang, asa anggiat  diukkap rohana mananda dosana jala sa unang mago hosana, ala ni takkangna ndang olo pauba roha.
Marlas ni roha na huria i, molo dijakkon keluarga ni pardosa i do patupaon partangiangan di bagas nasida. Siarsakhonon, molo ditulak keluarga i do rencana i. Molo adong penolakan diusahahon ma manang piga hali nari mangido asa olo parjabu i (pardosa i) manjalo patupaon partangiangan di bagas nasida. Tung diharaphon huria do, keluarga ni pardosa i ndang manulak partangiangan i, songon tanda ni na so setuju nasida tu dosa naung diulahon pardosa di keluarga nasida i.
Di parjumpaan tahap na patoluhon on, ikkon patuduhonon ni huria do, ia haroro ni huria manopot pardosa i  tung nionjar ni holong ni roha do, nionjar ni sihol ni roha ni huria i, dosa naung tarjadi i boi resmi disesa jala diampuni huhut tanggal sian diri ni pardosa i, asa unang sai partuktukan i di ngolu parhuriaon. Molo boi do masa partangiangan i barita nauli ma dijamitahon parjamita, ndang barita panguhumon, alai barita las ni roha ni pardisurgo dohot huria molo olo pardosa mananda dosana jala mulak tu dalan na sintong hombar tu poda ni Jahowa Jesus Kristus. Haoloon ni keluarga i manjakkon partangiangan i, nunga sada tanda i tu huria na olo do hot keluarga i rap sahuria dohot huria na ro manopot nasida. Dipatupa ma absolusi tu pardosa i di tikki partangiangan i.  Alai molo ditulak do panopoton ni huria i, arsak bolon ma i di huria i alana ikkon pasangon ni huria i ma huaso nanileon ni TUHAN Jesus Kristus tu Huria i i ma mandabu uhuman partondion dohot uhuman parhuriaon tu pardosa i. Unang dohot akka jolma na so mardosa di keluarga i hona uhuman. Jala dipaboa ma ia huria sai tedek do manjakkon akka pardosa na mulak mananda dalan na sintong i. Nang pe naung hona uhuman pardosa na di keluarga i, tong do keluarga i di bagasan pangaramotion ni huria i. Asing ma molo gabe pinda huria nasida tu huria na asing. Di naditulak pardosa i absolusi na niandarhon ni huria rajuman ma pardosa i songon “parbegu” manang “sijalo beo” i ma jolma na ikkon usahahonon gabe pangihut ni Jesus Kristus. Molo didok parbegu dos ma i tu akka jolma paragama na asing, na anti-kristus, na atheis, na areligious, manang na so maragama. Tu keluarga i na ma pasahaton turgas manogunogu jolma na so olo bertobat i anggiat muba rohana. Molo didok sijalobeo i ma akka jolma na sai mangalului hauntungan sian akka ulaon na geduk, paotootohon, uang sisip jala ala ni i  gabe jolma na sai ikkon manat na ma Kristen na asing margaul tusi.
4.      Diondolhon Jesus do mandat nanilehonNa tu huria i mangulahon panogunoguon  na songon i. Mandat na parjolo i ma mandat mangihot (mangarahut) dohot mangalopas (paluahon). Mandat mangihot (mangarahut) i ma mandat padalanhon huaso ni TUHAN Jesus Kristus mandok tu sasahalak manang tu sapunguan jolma, naung dijakkon TUHAN Jesus Kristus nasida tu harajaon banua ginjang i jala sude nasa dosa na hea diulahon ibana (nasida) nunga disesa saluhutna. Sian mulai tikki i ibana (nasida) ditontuhon gabe panean (pewaris) sude arta dohot tanggungjawab nanileon ni Jahowa Jesus Kristus tu ganup pangihutNa. On do mandat najumotjot diulahon huria i marhite pandidion, malua sian panghakkungi, mangalehon absolusi (pangampunion ni dosa), dohot tikki manjakkon namanopoti dosana; di tikki pamasumasuon ni na mamukka pardongan saripeon; dohot di tikki pasahathon na mate tu tangan ni Jahowa Jesus Kristus (mananom na mate). Alai dos do nakkokna dohot tuatna, dilehon Jesus do mandat mangumpat akka naung pinasahat ni huria i tu sasahalak (tu punguan ni jolma) i ma mangharhari naung niihothon ni huria i tu jolma i, ala jolma naung manjalo warisan na sian TUHAN i gabe murtad sian dalan ni Jesus Kristus. On ma nidokna mandat mangalopas (paluahon/mangharhari) jolma i sian harajaon banuaginjang manang harajaon ni Jesus Kristus. Tung jarang do diulahon huria mandat on. Paling-paling ma najumotjot dipadalan mandat on tu akka pangalakkup, naung takkas  mangulahon dosa pangalakkupon (misalna: sorang anakkon ni sasahalak sian na so ripena na sah). Ianggo tu akka pardosa na asing nadidok di ginjang i tung jarang do diulahon huria. Misalna: mancabut pasupasu parbagason naung pinasahat ni huria tu pasangan suami isteri na torus-manorus mangaleai parrumatanggaon nasida jala torus holan na panirangnirangon. Ndang diulahon huria manirang  suami isteri na mangalaosi janji parpadanan ni parrumatanggaon nasida. Sasintongna Pengadilan Huria marhak do mamutus ihotihot parrumatanggaon ni na sai panirangnirangon. (Gabe jumago berengon sian huria i Pengadilan Adat manang Pengadilan Negeri manang Pengadilan ni Agama na asing). Holan sada Huria na adong di Swiss do naung hea mangulahon mandat mangalopas/mangharhari parrumatanggaon naung hea diihot huria i atas nama TUHAN Jesus Kristus. Hea masa di HKI mangalopas padan parrumatanggaon ni suami-isteri ala naung takkas do mangalakkup (sai holan na marbaoa) ripe  (isteri) na gabe disirang i. Di Indonesia on nunga rikkot adong Pengadilan Huria na gabe tangan ni Huria lao mangalopas (paluahon/mangharhari) na hea diihot huria ala madabu ruas i tu dosa jala ndang olo manolsoli dosana. 
5.      Mandat na paduahon na dileon TUHAN Jesus Kristus tu HuriaNa i, i ma manangianghon manang hata dia pe, jala dileon jaminan na jaloon ni na martangiang i pangidoanna i sian Jahowa Ama i. Ndang na asal martangiang tu TUHAN i. Ikkon adong dos ni roha ni dua manang tolu manang lobi sian tolu halak lao martangiang mangido sipangidoon tu Jahowa Ama i. Mansai porlu do dos ni roha i asa unang adong na maralo pangidoan  ni akka jolma na pungu i taringot tu sipangidoon tu Jahowa Jesus Kristus. Tung margogo do tangiang ni sipartangiang asal ma dihaburjuhon. Ndang diloas Jahowa Jesus Kristus gabe kecewa akka na ro mangido tu Ibana marhite tangiang. Alai dipareso akka sipartangiang ma antong tangiangna, atik na tangiang na porlu alusan ni Jahowa Jesus Kristus do tangiangnasida i. Mardomu tu akka jolma pardosa, margogo do tangiang ni Huria mangido tu Jahowa Jesus Kristus hamubaon ni roha ni pardosa i, ia tung pe ikkon margantung tu hatontuan ni TUHAN taringot tu pardosa i sandiri. Na boi do tangianghonon ni akka panogunogu taringot tu uhuman tu pardosa na so olo mananda dosana nang pe naung dipasingot akka panogunogu asa dipauba pardosa i rohana. Ikkon biar ma roha ni akka ruas mangulahon dosa, so tung ma ditangianghon asa harhar sude pasupasu ni TUHAN sian diri ni ruas i. Sijagaon ni ruas ni huria do asa haburjuonna manarihon huria i tongtong gabe pasupasu tu huria i, ndang gabe sitaonon tu huria i holan ala sai holan na dianggaranggarhon panarihonna i. Ai molo gabe siataonon do haburjuon i tu huria, olo do gabe bura tangiang ni huria tu ibana na mambahen sitaonon ni huria i. Ruas na burju na gabe ginjang rohana rikkot do togihonon martangiang jala dos roha taringot tu sitangianghonon.  Ai molo dohot ibana manangianghon asa anggiat lam tu serepna parrohaon ni ruas ni huria i naung dohot ma ibana na ditangianghon disi. Na mansai rikkot parrohahonon na martangiang on, ikkon manat do sipartangiang  manghatahon aha sipangidoonna, ai molo sala mangido olo do gabe sala alusna; molo hurang takkas tangiangna olo gabe hurang takkas alusna.  Lao manuju tangiang pangondianon di parmingguon sai jumolo do dijahahon tingting na masa di huria i asa boi tangianghonon ni si partangiang.  Rajuman do tingting i laos usaha lao pados roha ni sude parminggu i laho mamboan saluhutna i di bagasan tangiang asa anggiat digonopi Jahowa Jesus Kristus janjina mandok na lehonon ni Jahowa do pangidoan ni dua manang tolu halak na martangiang tu Ibana. Jadi si partangiang pangondiaonon pe unang adong na lupa manangianghon naung dihatahon di tingting i.
6.      Sada nari janji ni Jahowa Jesus Kristus tu ganup pangihutna mandok: Ai anggo pungu dua manang tolu pe marhitehite Goarhu, sai dongananku do nasida. Mardomu tu janji ni Jahowa Jesus Kristus on do umbahen sai ikkon mulaan ni Kristen punguan nasida di bagasan Goar ni Jahowa Ama i dohot di bagasan Goar ni AnakNa Jesus Kristus dohot di bagasan Goar ni Tondi Porbadia. Tung namansai arga do di Kristen pandonganion ni Jahowa Jesus Kristus. Tanda ni naporsea do nasida ia TUHAN i mangolu do jala ro marhite TondiNa dohot HataNa mandongani nasida manang didia pe nasida marpungu dua manang tolu halak manang lobi sian tolu halak. Pandonganion ni Jahowa Jesus Kristus do na gabe jaminan ni ganup Kristen mardalan di portibi na gok rura ni hamatean jala na tung gok ancaman tu partondion dohot pardagingonna. Mangasahon pandonganion ni Jahowa Jesus Kristus unang adong pangihut ni Jesus na mabiar disuru TUHAN i manang tu dia pe lao marbarita nauli dohot mangajak joma na di poirtibi on asa paubahon roha jala olo gabe pangihut ni Jesus Kristus. Pandonganion ni Jahowa Jesus Kristus do mambahen margogo hata ni pangihut ni Jahowa Jesus Kristus pasahathon pasupasu dohot pasahat bura (“kutuk”) tu jolma. Dipakke akka pangihut ni Jahowa Jesus Kristus ma pandonganion ni Jahowa Jesus Kristus i lao gabe pasupasu tu akka nahumaliang ni pangihut ni Jahowa Jesus Kristus i. Amen.
Pematangsiantar tgl 24 Augustus 2017. Pdt. Langsung Maruli Basa Sitorus (Pdt. LaMBaS).


JAMITA SIAN EPISTEL TU MINGGU XII DUNG TRINITAS TGL 3 SEPTEMBER 2017

PSALMEN 26:1-8

26:1 Sian si Daud. Luluhon ahu, ale Jahowa, ai marpangalaho di bagasan hadaulatonku do ahu, jala tu Jahowa do ahu marhaposan, ndang meoleol ahu.
26:2 Uji ma ahu, ale Jahowa, jala sulikkit rohakon, sai lala ma akka piaki dohot rohaki.
26:3 Ai sai solpa do di mataku denggan basaM, jala  marparange ahu di bagasan hasintonganMi.
26:4 Ndang dung sahundulan ahu dohot halak sineang roha, jala ndang huparakkupi akka parsibuni.
26:5 Huhagigihon do luhutan ni akka panggetegete, jala ndang sahundulan ahu dohot akka parjahat.
26:6 Sai  hupaburiburi do tanganku di bagasan halidangon, jala sai naeng halianganku  langgatanmi, ale Jahowa!
26:7 Laho patubegehon soara pujipujian dohot pajojorhon sude halongangan, akka na binahenMi.
26:8 Ale Jahowa, huhaholongi do hajongjongan ni bagasMu dohot hasonggopan ni hamuliaonMu.
26:1 Dari Daud. Berilah keadilan kepadaku, ya TUHAN, sebab aku telah hidup dalam ketulusan; kepada TUHAN aku percaya dengan tidak ragu-ragu.
26:2 Ujilah aku, ya TUHAN, dan cobalah aku; selidikilah batinku dan hatiku.
26:3 Sebab mataku tertuju pada kasih setia-Mu, dan aku hidup dalam kebenaran-Mu.
26:4 Aku tidak duduk dengan penipu, dan dengan orang munafik aku tidak bergaul;
26:5 aku benci kepada perkumpulan orang yang berbuat jahat, dan dengan orang fasik aku tidak duduk.
26:6 Aku membasuh tanganku tanda tak bersalah, lalu berjalan mengelilingi mezbah-Mu, ya TUHAN,
26:7 sambil memperdengarkan nyanyian syukur dengan nyaring, dan menceritakan segala perbuatan-Mu yang ajaib.
26:8 TUHAN, aku cinta pada rumah kediaman-Mu dan pada tempat kemuliaan-Mu bersemayam.


PANGALAHO NA TAKKAS MANGOLOI JAHOWA
1.      Hamuna dongan sahaporseaon na hinaholongan di bagasn holong ni TUHANta. Nang di zaman nuaeng on, mansai porlu do lam godang jolma na barani manghajongjonghon jala patuduhon takkas di tonga ni mangajana, songon dia do pangalahona, pambahenanna di adopan ni donganna jolma lao mangoloi Jahowa Jesus Kristus haposan jala nahinaporseaanna.  Porlu lam godang jolma na fanatik situtu mangulahon na denggan, jala tahan uji, huhut marsihohot di haporseaon na sintong sahat ro ajal ni ngoluna. Mansai rikkot akka pangihut Jesus na fanatik i mambahen akka parsadaan/parpunguan na lintas denominasi huria, jala marhite parpunguan nasida  martekad nasida sude patuduhon “rumang” ni pangalaho dohot pambahenan na denggan, lao mampengaruhi akka jolma na humaliang nasida, asa tung marpangalaho na denggan situtu. Sude nasida martekad: marpantang marisap, marnarkoba, marjuji, korupsi, manum minuman keras, margabus, manakko, mambunu, manjahati, malas, masipasombuan, masiparoaroaan, manegai borua, mamukkul dakdanak, mambahen hakorason tu ripe, mamburai, margadombus, marhata rorang, margapgap, mangansi, munafik, dohot mampantanghon akka ulaon manang pangalaho na roa na asing nari dope. Alai sude nasida marsitutu: sopan, pantun, padao sigaret sian lingkunganna; mangalo akka sijual dohot sipakke narkoba; masiurupan, masitukkoltukkolan, masipujian, mangaramoti borua unang di ganggu halak; manghaholongi dakdanak,  manyayang ripe, mangamoti arta ni donganna, marroha pangoluhon, mambahen nadenggan, ringgas, marhata toho, marhata na lambok, partamue, jujur, mamparhaseang tikki, tepat waktu, unduk tu ponggomgomi, marpanarihon, gotongroyong, dohot mambahen akka ulaon/pangalaho na denggan na asing nari dope. Ikkon dimulai sian akka punguan-punguan na songon on na ma asa boi muba mental ni bangsoon naung sanga tung marosot jala hancur. Porlu ditiru akka jolma dohot punguan na fanatik mambahen nadenggan on, mentalitas, pangalaho dohot pambahenan ni parpsalmen on.
2.      Tegas do parpsalmen i mandok tu Jahowa: marpangalaho di bagasan hadaulatonku do ahu, jala tu Jahowa do ahu marhaposan, ndang meoleol ahu. Hadaulaton manang ketulusan, i ma ngolu na takkas digohi serep ni roha, pangoloion tu patik dohot parenta ni Jahowa Jesus Kristus. Jadi tung takkas do diboto ruhut ni paragamaonna dohot ruhut ni paradatonna, songon i nang ruhut ni parnegaraonna, jala dihangoluhon. Sai tandi do dibahen ibana hadengganon ni pangalahona i, jala tarida pambahenanna na denggan i. Ala ditanda ibana dirina paragama, dipatupa ma dirina na talup dapotan pasupasu jala gabe pasupasu. Takkas dihangoluhon patik ni Jahowa Jesus Kristus na mandok: Haholongi ma TUHAN Debatam sian nasa gogom, sian nasa hosam, sian nasa ateatem, sian nasa roham. Haholongi ma donganmi doshon diri. Haholongi ma musum jala tangianghon akka na mangalatei ho. Tarida saluhutna i dibahen di ngoluna siganup ari. Ala diboto dirina jolma paradat, tung mansai somba do ibana marhulahula, elek marboru, manat mardongan tubu, hormat mardongan sahuta/maraleale, jala biar mar-TUHAN. Ala takkas do diboto ibana dirina sada warga negara, tung takkas do ibana mamatuhi akka kewajiban ni warga negara; pajak dibayar, rekening dilunasi, dijaga haiason dohot hasehaton ni lingkungan, takkas parsaoran dohot warga naasing di bagasan dame dohot na masihaholongan. Diula ulaonna mansai denggan hombar tu lapangan kerjana. Tigatigana mangomo, ndang na ala margabus manang paotootohon, alai tung ala ni hajujuron do. Tulus jala bulus do diulahon ibana saluhutna i. Jahowa Jesus Kristus do haposan ni ibana na mangolu on. Mangolu manang mate pe au, di Jahowa Jesus Kristus do au, ninna, jala konsisten do ibana disi. Ndang olo meoleol parhuriaonna, ndang parmurtadmurtad paragamaonna. Pos do rohana di Jahowa Jesus Kristus, TUHAN na boi mangalehon nasa narikkot di ngoluna, di tano on nang di banua ginjang. Tung so ragu manang sangsi do rohana agia otik taringot tusi.
3.      Asa tung haru takkas diboto Jahowa Jesus Kristus, ise parpsalmen on, diajak ibana Jahowa Jesus Kristus sandiri manguji dirina, manulikkit rohana. Ndang holan ujian di hata, dipangido Jahowa bahenonna tu ibana, dohot do ujian batin, ujian ateate, ujian pia dohot ujian roha.  Sandok rade do dirina ujionna songon panguji nisitopa mas manang perak na mambakar mas manang perak i laho manguji haaslion ni mas dohot perak i. Molo sampe dilala pia lao manguji, marlapatan do i, nunga ditakkasi apala naumbagas ni naumbagas di hadirion ni jolma i. Memang akka na tahan uji do dihaporluhon Jahowa Jesus Kristus nuaeng on (tahan uji di haporseaon, tahan uji di panghirimon, tahan uji di haholongon, tahan uji di hahipason ni pamatang, tahan uji di hahipason ni partondion, tahan uji di poda, tahan uji dohot di parsihohoton maniop hasintongan), asa boi lam tu dengganna hajolmaon di portibi na lam buruk on. Ianggo sijolangjoling do, ndang porlu adong i. Arung do denggan meoleol, alai ianggo jolma ndang denggan meoleol. Ikkon “pir pokki bahul bahul pansalongan do. Pir tondina asa martambatamba tu ibana pansamotan.
4.      Na solpa i ma na sonson di mata, jala gabe holan i na ma siidaon ni mata i. Molo solpa akka denggan basa ni Jahowa Jesus Kristus di mata, marlapatan do i, na holan denggan basa ni Jahowa Jesus Kristus na ma na ditanda jolma nampuna mata i. Di sude panggulmit ni ngoluna dirajumi tung so adong be hasil ni prestasina, holan asiasi dohot ala holong ni roha ni Jahowa Jesus Kristus na ma. Mangihut tusi do prestasina. Ndang adong be natumabo ngolu sian ngolu na digoki dengganbasa ni Jahowa Jesus Kristus.  Dosa disesa, narikkot tu ngolu pardagingon (siganup ari) dohot tu ngolu partondion rade lobi sian na sukkup, jala ngolu niba i gabe pasupasu tu na humaliang. Songon dia ma alus tusi? Songon dia ma parange ni halak na ngoluna digoki denggan basa ni Jahowa Jesus Kristus na sola gratia? Di na disurat dongan di kaca pudi ni opeletna: “Basa do TUHAN i”, lam tu ronggos na do ibana mangalului sewa asa haru gok opelet na i, jala tung mansai godang dapot hepeng sadarina i. Diurus opeletna i mansai uli, masinna beres, nang pe naung lima taon umur ni opeletna i, sai tong idaon rumang dohot pardalanna sai songon mobil naimbaru.  Songon i do namananda denggan basa ni Jahowa Jesus Kristus na sola gratia. Lam burju TUHAN i, lam burju ibana tu TUHAN i, niurus mansai denggan sude dalan ni pasupasu ni TUHAN i. Songon dia do  hasintongan (kebenaran) ni Jahowa Jesus Kristus na diparangehon parpsalmen on?  On do: Tung holong roha ni Jahowa Jesus Kristus tu naporsea/siihuthon Ibana. Dilehon tu naporsea i hasesaan ni dosa, hatuaon dohot hatuaon, hangoluan  na sasintongna di tano on dohot di banua ginjang. Sude i dilehon marhite asi ni rohaNa. Disambut naporsea i ma pambahenan ni Jahowa i marhite hapatuonna mangoloi patik “holong” naniparentahon ni Jahowa Jesus Kristus. Dipatuduhon dirina Siboan Dame, jala tongtong mauas male mida hatigoran.
5.      Di na diparangehon parpsalmen  on  hasintongan ni Jahowa Jesus Kristus, dipatuduhon ibana ma pangalaho, na ndang dung sahundulan ibana dohot halak sineang roha, jala ndang diparakkupi akka parsibuni. Dihagigihon  ibana do luhutan ni akka panggetegete, jala ndang sahundulan ibana dohot akka parjahat. Sahundulan marlapatan do i: sabangku, sasarikat, sasiulaon, sapartai, sahuria, sapunguan, saparjambaran, saparusahaan, sakoperasi, manang rap  di ulaon na gabe patuduhon hasadaon ni roha ni parpsalmen i dohot sineang roha (panipu) i. Martua do halak na songon parpsalmen on. “Martua  ma halak, na so olo  mangihuthon tahi ni angka parjahat, jala na so olo jongjong tu dalan ni angka pardosa, jala na so olo  sahundulan dohot angka pangarehei” (Pslm.1:1). Ai ndang denggan “patampaktampak hundul, alai pulikpulik pandokan”. Sineang roha, i ma akka na merasa gampang sude, ai dietong rohana boi do tipuonna akka jolma i, asal ma marhasil ulaonna. Ndang sidonganan jolma sineang roha. Ikkon akka jolma na marsitutu rohana do baenon sahundulan dohot iba. Molo adong sineang roha dongan niba sahundulan, paksaon do i asa unang neangneang rohana. Asa muba ibana. Molo ndang, tarpaksa do ikkon haruar ibana sian parhundulon i. Mamparakkupi lapatanna olo manukkun aha sibahenon tu sasahalak; dibahen halak i gabe donganna saulaon, sapartahian. Alai molo na munafik do tumagon do ndang akkupan i. Ai asing do hata dohot gaya ni namunafik (parsibuni) tikki tumpol paadop bohi dohot dung tundal. Mamuji do i tikki dompak, paroaroahon dung tundal. Jadi ndang sipargaulan i. Ai holan hansit ni roha do bahenon ni i. Molo adong jolma na munafik di punguan, dikursus ma ibana asa olo “sitikkos ni ari, sijujung ni ninggor”, na sai tongtong mandok nasintong. Si Judas Iskariot ma sada contoh ni jolma na munafik. Ai boi ibana senyum mangumma Jesus hape nunga digadehon  ibana TUHAN Jesus Kristus.  Manghagigihon lapatanna tung so ro ijur manang selera mamereng.  Luhutan ni akka panggetegete, i ma parpunguan ni akka pamolamola, par-hoax, pamfitnah; sipadugudugu jolma, provokator, situbui na so ada. Hagigihonon do na songon i. Molo adong na songon i, ikkon sipaksaon do i bertobat. Ai molo sai pinasombu akka jolma panggetegete merajalela, olo do gabe “matutung” bahenon ni i portibi on. 
6.      Tanda ni na ias sian dosa, sai marburi tangan do halak Israel lao masuk tu bagas joro, tarlumobi lao mulak sian bagasjoro. Di pambahenan ni si Latus pe di tikki manguhum Tuhan Jesus Kristus, tarida do tadingtading ni pambahenan on nang di bangso na so Jahudi.  Pamurion ni tangan i songon pambahenan simbolis do i, alai ianggo na sasintongna tung lidang ni roha i do na sasintongna ndang mardosa. Na lidang roha, i ma na so olo mangakkalakkali halak na asing asa saut nanidokna. Parpsalmen on pe lidang do rohana laho mamuji Jahowa Jesus Kristus di bagasjoro i. Ndang akka na nipogo dipasahat ibana bahen pelean tu Jahowa Jesus Kristus, alai tung hasil ni parpinahanonna dohot naniulana do. Akka pelean situtungon i diboan ibana tu langgatan ni Jahowa sian tulus dohot bulus ni roha, jala tung ias situtu do rohana mamelehon i, ia tung pe marratus ekor pinahan i.  Di na pasahat pelean i ma parpsalmen on manghaliangkon pelean i di langgatan ni Jahowa. Tanda ni gok dohot las ni rohana pasahat pelean i tu Jahowa. Molo halak Batak Toba, gondang liatliat do di tanda. Di Israel, na manghalianghon pelean tu Jahowa do ditanda. Di arop rohana, mansai las ma roha ni Jahowa manjalo peleanna. Jala sude jolma di desa naualu, dapotan pasupasu sian Jahowa, siulak ni pelean napinasahatna i.
7.      Di namarhaliang i sipasahat pelean i, merende do nasida mamujimuji Jahowa Jesus Kristus huhut diiringi parhinaloan (musik na pinalu). Akka ende hamauliateon siala denggan basa ni Jahowa Jesus Kristus diendehon tikki na marhaliang i.  Nuaeng di huria, mandurung tu jolo na ma goar ni i sambil marende mamuji mandok mauliate tu Jahowa Jesus Kristus. Akka namalo manggubah lagu, pintor boi do digubah jala diendehon i ende di tikki na marhaliang i, jala isi ni lagu/ende i pajojorhon akka asiniroha dohot denggan ni basa ni Jahowa Jesus Kristus, na takkas tung halongangan do i di parpsalmen on dohot di akka na mandok mauliate tu Jahowa Jesus Kristus.  Halongangan ma i tutu, ai dapotan pasupasu iba, nang pe naung patut hona uhum hian ala ni godang ni dosa naniula. Ajaib do TUHAN Jahowa Jesus Kristus. Ndang adong TUHAN na songon i. I do umbahen sai diendehon nang nuaeng on: Kami memuji kebesaranMu, Ajaib TUHAN, ajaib TUHAN. Kami memuji kebesaranMu, ajaib TUHAN, ajaib TUHAN. Pinuji balga ni pambaenanMi, halongangan  sudena i. Pinuji balga ni pambaenanMi, halongangan, sudena i. Ndang holan panompaon ni portibi on dohot nasa isina na gabe halongangan, alai tung dohot do sude pambahenan ni Jahowa di bagasan Jesus Kristus maradophon Hajolmaon.
8.      Biasana, jolma na mananda akka dengganbasa dohot pasupasu ni Jahowa Jesus Kristus do na sai manghaholongi hajongjongan ni bagas ni Jahowa dohot hasonggopan ni hamuliaon ni Jahowa Jesus Kristus. Ianggo akka jolma na sai mangetong ngoluna, hamoraonna, hagabeonna dohot hadumaonna holan ala ni prestasina sandiri, ndang tagamon i manghaholongi hajongjongan ni bagas ni Jahowa dohot hasonggopan ni hamuliaon ni Jahowa. Jolma na na so mangantusi aha naung dibahen TUHAN Jahowa marhite ulaon, poda, dohot ngolu ni  Jesus tu jolma sinuaeng, ndatung olo i manghasiholi manang manghaholongi Jesus ro tu bagasjoro nanggo sahali saminggu marminggu. Ala ni i do, unang marnaloja huria i patorangtoranghon akka naung dipatupa Jahowa tu hajolmaon manang tu siihuthon Jesus, marhite hatutubu, naniula, hamanate, haheheon ni Jesus dohot hananaek ni Jesus tu banua ginjang. Ikkon gabe “mudar” na mengalir di pamatang ni ganup Kristen pangantusion i, jala dipartondihon, asa tongtong gabe mangolu huria i gok jolma na marsaor tu Jahowa Jesus Kristus di bagasjoro i. Sada hahurangan ni jolma na maju nuaeng di Eropa, Rusia, Amerika, Tiongkok, Jepang, manang di dia pe, i ma ndang diantusi jala maningkat tu ndang dihaporluhon be lapatan ni  hatutubu, ngolu/naniula, hamamate, haheheon ni Jesus dohot hananaekna tu banuaginjang. Sai pangalaho na “akristus” atheis, alreligious, i ma na mampengaruhi ngolu ni jolma di Indonesia on. Ujungna sursar ma paragamaon dohot haporseaon ni jolma di Indonesia on. Reaksi tusi masa ma akka barisan radikal na mansai manghasogohon rumang ni parngoluon ala ni pengaruh ni jolma na akristus, atheis dohot na areligious. Gabe masa ma akka bom bunudiri, pambunuon atas nama agama, jala masapsap ma naso magulang. Porlu disadarhon sude jolma, tarlumobi akka siihuthon Jesus, na tung  ngolu na mansai denggan do molo jolma (siihuthon Jesus) manghaholongi hajongjongan ni bagas ni Jahowa, dohot hasonggopan ni hamuliaon ni Jahowa. Nasa jolma na songon i, dapotan hamuliaon na luar biasa do jolma na manghaholongi hamuliaon ni Jahowa. Jolma na apala martua di tano on dohot di banua ginjang, i ma jolma na pajongjong bagas di Jahowa. Hamuliaon ni Jahowa manggoki ngoluna di tano on dohot di banua ginjang.  Ai na adil jala parlulu do Jahowa. TUHAN Jahowa Jesus Kristus ma mangaluluhon (mangalehon haadilon tu) akka jolma na mangulahon saluhutna nadenggan i.  Amen.
Pematangsiantar, tgl. 16 Augustus 2017. Pdt. Langsung Maruli Basa Sitorus (Pdt. LaMBaS).